Explore Urola
Super User

Super User

Web orri helbidea: http://www.joomlart.com
Osteguna, 11 Maiatza 2017 16:30

Koloretan murgilduz Inaziotar bidetik barrena

azkoitia san martin baseliza

Loiolan bizi izandako neure barnera bidaiak ukituta utzi nau, baina jakin-minez oraindik ere. Barnera bidaia egiteko, kanpokoa ezagutu behar dela ere pentsatzen dut, edo behintzat Inaziok horrela egin zuelakoan nago, Manresara arte iritsi baitzen oinez. Askotan esan ohi da, duzuna hobeto ezagutzeko kanpora irten behar dela. Gehienek bidaiekin lotu ohi dugu hori, baina bakoitzaren barrena ezagutzeko, kanpotik inguratzen zaituena ere ezagutu behar al da? Buruari galdera hori egiteaz bat, Inaziok bere inguruan zituen herri eta ibilbideak ezagutzeko grina sortu zait. Azkoitia eta Azpeitia, edo “Haitz Goitia” eta “Haitz Beitia”, eta erdi erdian Loiola. Inazioren Etxe Santua ote da bi herriak banatzen dituen haitz hori? Batek jakin.

Arrupe Hoteletik irtenda, gora hala behera egitea erabaki behar nuen eta goitik behera joatea errazagoa denez, aurrena aldapan gora (pausorik pauso) joan naiz. Loiolako informazio bulegoko Oihana eta Maixak, Juan Bautista Mendizabal, Azkoitiko historiatzaile eta kondairagileaz gain bertako gida denaren telefonoa eman didate “los enclaves ignacianos en Azkoitia” erakusteko pertsonarik interesgarriena delako. Modu honetara, Inazioren familiaren garrantziaz eta beste hainbat gauzari buruzko informazioa jasotzeko aukera edukiko dut. Izan ere Juan Bautista ez da edonolako pertsonaia, Euskal Herriaren Adiskideen Elkarteko gipuzkoako zuzendari nagusia eta Intxausti Jauregiko, Zalduntxoen egoitza nagusia tajuz zaintzen duena da, alaber.

azcoitia palacio inchausti

 

Euskaldun peto-petoa bai baina ardi galduen pare iritsi naiz Azkoitira. Tripa bete ez dudalako izango da. horregatik Presalde izeneko gozotegian sartu naiz. Hori da hori, pasta, boilo...aukera. Ezin izan diot tentazioari eutsi eta kafesnearekin batera “milhojas” pastela begitatik sartu zaidan moduan irentsi dut barrura arte. Emakume bat Azkoitiko “makarroi” famatuak erosten ari zela konturatu eta probatu gabe ezin joana dudanez, kaxetila betekin irten dut nik ere.

casa balda azcoitia san ignacio de loyola

balda etxea azkoiti

 

ermita balda etxea azkoitiDeitu diot Juan Bautistari eta Intxausti Jauregian egin dugu zita. Euskal kulturaren beste pasarte bat ezagutu ahal izan dut, momentu batean "ilustre" sentiarazi nauen gizon honen eskutik, bere debozioa historioako pasarte hau kontatzen ikaragarria izan da, ulergarria bera ere zalduntxo bat baita. Baina Inaziorekin lotura handiagoa zuen zerbaiten bila nabilela jakinda, herriaren erdialdera eramango gaituen bidetik eraman nau, Baldatarren dorretxera iritsi arte. Pentsa zein zaharra den, herriak berak baino urte gehiago dituela eraikuntzak. Bertan hezi zen Loiolako Inazioren ama, Marina Saez de Licona eta Balda. Aurreko batean kontatu nizuen Inazioren aitona, aitaren partetik, Oñaztar jauntxo handi bat zela. Amaren partetik berriz, ganboatarren alde egin zuen familia bateko partaide da. Badago beraz, gure historia zatitu honetan, batzen gaituen gauza bat eta hori Loiolako Inazio da. Hala ere, orain ulertzen hasia naiz azpeitiarren eta azkoitiarren arteko pike sanoa nondik etor daitekeen, Jesusen konpainiaren fundatzailearen jatorrietatik hain zuzen ere. Batzuek azpeitiarra dela, besteek azkoitiarra, garai hartan aman etxera joaten omen zelako haurra jaiotzera… bada, bietatik dauka apur bat. San Inazioren ohorezko kapera eraiki zuten dorretxe honetan, baina gaur egun jabetza pribatukoa da, eta tamalez ezin da bisitatu. Soilik dorretxe barrua atetik ikus daiteke.

  

azcoitia plaza balda

Erraz pasa zait denbora, gustora bainago Balda plazako Oteiza eskulturan inguruan eserita. Neure burua XV. mendeko pertsonai bat bezala irudikatzen, Juanbak inguruko eraikin historikoei buruzko dozenaka kontu kontatzen dizkidan bitartean, nere tripak errealitatera itzularazi didaten arte. Kale nagusian sartuta, parrokia bertan ikus daiteke, baina adokinezko bidertzean dauden hainbat tabernetako terraza batean mokadutxo bat hartzeko gonbitea egin dit Juanbak. Ttakun izeneko tabernako panpano azpian otordua egiteko aparteko giroa izan dugu Juanba eta biok. Grazia ematen dit zenbat aldiz esan didan "imajinatzen garai hartan nola izango ziren ? ", eta horrelaxe jarraitu dut, nere burua XV. mendean irudikatzen. 

 

 

 

 

 

azkoiti plaza berri

Derrigorrezko bazkal osteko kafearen ondoren eta kalean gora gindoazela, lilura sortu didan beste dorretxe edo jauregi batekin aurkitu gara. Atentzioa deitzen du,  hormen belztasunak. Pentsa , "Etxe Beltz" bezala ezaguna dela. Historia handiko etxea da Idiakez jauregi hau, Erdi Aroko harresi zaharraren babesean eraiki omen zen eta Idiakez familiarenaz gain, Olanotarrena eta baita Loiolatarren armarri historikoak ikusi ahal dira bertan. Inaziorekin ere lotura zuzena dauka, hain zuzen, bere iloba Marina Uso de Loyolak. Honen ondorengoak, gaur egungo jabeak, Loiolarrak baitira. Hala ere, historia luzea du etxe honek, liberalek su eman zioten arte, hormak erabat belztuta utziz, eta ezizena irabaziz.

azcoitia parroquia santa maria de la real

 

Bertan gaudela, Ama Birjinaren Jasokundearen parrokiara bisita bat egitea ere tokatzen zen. Itxuraz hau ez zen izan Azkoitiak izan zuen lehen parrokia. Izan ere, aurrez Baldatarren lurretan zegoen Baldako Andre Mariarena zen herriko eliza garrantzitsuena. Herri erdian egoteak baina, herriko familia garrantzitsuenetan eragina izan zuen eta agian horregatik, nazioarte mailan ezaguna den organo erromantiko-sinfonikoaz gain, elizaren osagai garrantzitsuenen artean bere garaian Olano eta Idiakez sendiarena eta Rekalde etxekoen, eta hauen ondorenak diren Loiolatarrena, izan zen erretaulak daude. Asisko Frantzizkori eskainia, Loiolako San Inazioren irudia oso presente dago bertan. 

retablo santa maria de la real azcoitiaorgano azcoitia aristide cavaille coll parroquia santa maria de la real azcoitia


 organo santa maria la real cavaille collultimo organo cavaille coll

juan bautista parroquia azcoitia

Azkoitiko bisita hau, Floreaga dorrean amaitu dut. Gaur egun Joseba jatetxea dena mudejar estiloan eraiki zuen Karlos V.a enperadorearen diruzain izan zen Pedro Sanchez Zuazolakoak. Honen ondorengoak Loiolatarrekin bat egin zutela ere jakin dut gero, eta hauek bertako jaun-andre izatera iritsi zirela. Denbora aurrera pasa ahala, nekazari etxe bihurtu zen eta bertan jaio zen adibidez Atano III.a pilotari ospetsua. Honen historia baina, beste batean kontatuko dugu agian.

palacio floreaga ioseba jatetxeaDorretxe aurreko aparkalekuan agurtu dut Juanba, denbora beharko dut kontakizun denak gogoratu eta liburuxkan ditudan ohar denak txukuntzen. Izan ere, zihurta dezaket, gida on guztien modura zabaldutako liburu bat bezalakoa dela. Goizez Oihana eta Maixak emandako gomendioari jarraituz, Abaraxka jatetxera inguratu naiz. Gure herriaren ezaugarri nagusia sukaldatzeko dugun abilezia da, eta Mikel Uria sukaldari ezagunaren eskutik ezin nuen gutxiago espero.  Menu desberdinak dituzten toki paregabean dauka Mikelek bere jatetxea. Ilunabarra gozatuz, ardo kopa on batekin, Loiolara begira, gustora eta lasai egon naiz, gaur ezagutu ditudan Azkoitiko txoko guztiak gogoratuz. Bihar Azpeitiarako bidean, Pako eta Miren zain izango ditut, eta gogotsu nago. Izan ere,  jakinarazi didatenez,  San Inazioren bizitza ezagutzeko gida lagunik hoberenak aurkitzen ari naiz.

 

 

iaki sare azkoitin

 

Mila esker berriro ere Urola turismoko bulegoko Oihana eta Maixari, zuen aholkuei esker, dena errazagoa baita.

Eta batez ere Juan Bautistari. Izugarrizko pazientzia izan duena nirekin. Azkoitian gida lagun bat behar izanez gero, dudarik gabe jo berarengana. Hemen dituzue berarekin kontaktatzeko datuak: E-mail hau spam roboten kontra babestuta dago. JavaScript aktibatuta izatea behar duzu hau ikusteko. edo nahi izanez gero, 606 175 356 edo 616 924 561 telefono zenbakira.

 

 

Iñaki Sare.

 

 

Osteguna, 27 Apirila 2017 10:44

TXANPARDIN

Astelehena, 24 Apirila 2017 10:36

ARANETA ERRETEGIA

Osteguna, 13 Apirila 2017 08:34

Barnera bidaia Loiolako Inazioren Etxe Santuan

"Inazio gure patroi handia

Jesusen konpainia

fundatu eta dezu armatu
…”

 

camino santiago basilica loyola

 

Kanta hau buruan neukala jaiki naiz gaur goizean. Ez galdetu zergatik. Burmuinaren misterioak ezagutzen dituenik… baina buruak agintzen omen du gorputzean eta egun hauek libre nituela eta, kasu egin diot kantari eta Loiolako San Inazioren bizitza pixka bat gehiago ezagutzeko asmoz, Loiolara joan naiz. 

 

cupula basilica loyola camino ignaciano

 

 

Basilikaren handitasunak txunditurik utzi nau. Vatikanoan zaudela dirudi. Egia esan, txunditzeko egina dagoela ematen du eta euskaldunak nolakoak garen jakinda, seguruenik ez zen handiagoa egin San Pedroko Basilika baino handiagoa egitea debekatuta zegoelako. Itxuraz, erromatar diseinuko eraikin bakarra da Euskal Herrian

 

 

 

loiola parkea

 

 

Baina ez euskaldunak Asterix eta Obelix bezalakoak garelako (batzuetan hori ematen badu ere), arkitektoa italiarra zelako baizik. Agian Obelix bera ere bertan ibilia izango da, Izarraitzeko harriekin egina baitago monumentua eta harrien joan-etorria egiteko, beharko zuten Obelix edo Iñaki Perurenaren bat. Eta parean dauden jardinak? Paradisuak horrelako zerbait izan behar du, sinplea bezain ederra!!

 

 

Nire lilura puntutik irtetzea lortu bezain pronto, Arrupe Hotelean hartu dut ostatu. Ez dakit zergatik, baina egunak nekatuta utziko nauenaren sentsazioa daukat. Uranga kafetegian indarrak hartzeko patata tortila pintxoa eta kafesnea hartuta, nire benetako nahia ezagutzera jo dut: Loiolako Inazioren bizitza gehiago ezagutzera, eta horretarako zer hobe bere etxea ezagutzea baino?

 

oficina de informacion turistica de loyola

 

Informazio bulegoko Oihana eta Maixak erakutsi didate bidea. Eta Etxe Santura iritsi naizenerako, dozena bat koreano eta Txiletik etorrita bikote pare bat aurkitu ditut bertan. Ainhoa bisita audio gidarekin egitea gomendatu dit eta asmatu egin du. Behin aurreneko atea pasata, bozgorailuetatik Inazioren bizitza kontatzen zaituzten bitartean, beste mundu batera sartuko zarela irudituko zaizu eta. 600 urte atzera egingo duzu bat batean.

 

 

 

 

etxe santua loiola

 

Eraikuntzaren estrukturak deitu dit atentzioa lehenbizi. Egia esan ez nekien, Euskal Herrian edo Andaluzian nengoen. Gerrarako dorre batean, arkitektura mudejarreko pisu bat aurkituko baituzu, adreiluz egina eta leiho handi batzuekin. Inazioren aitona zenak, eduki zituen esklabu moroek eraikitakoa omen da. 

 

Izan ere, bozgorailuetatik jakin izan dut Loiolako Inazio ez dela munduko euskaldunik ezagunena bakarrik, gure herriaren historian familia oso garrantzitsuko partaide izan zela ere ezagutu dut. Oñaztarra izaki, bere jaiolekuan sartuta, austeritatea da nagusi. Gudarako prest zegoen familia baten hazia, soldadu izan zen bere gaztaroan, Iruñan kainoi bola batek heri utzi zuen arte. 

 

 

 

loyola casa santa

 diaporama loiola museomuseo casa santa san ignacio de loyola

 

 

 

 

 

museo san ignacio casa santa

capilla de la conversion reliquiario casa santa loyola

 

2 metroko lau pareta hauen artean sendatu zen, baina prozesu horretan lehendabiziko pisuko sukaldean eginiko jakiak bezainbesteko garrantzi eduki zuten bere arrebak utzitako Kristoren eta Santuen bizitzen liburuek. Baita, Etxe Santuko Kapilak ere, bertan bere barrura bidaia egin baitzuen Inaziok Ama Birjinaren agerpena eduki arte.

Soldadu izatetik Jaungoikoaren alde bizitza ematera pasa zen orduan, Jesusen Konpainia sortuz.

 

archivo san ignacio de loyola

 artxibo camino ignaciano

 

Liburutegian Olatzen eskutik ikusi eta ukitu ahal izan genituen Inaziok bere barne bidaia nola egin zuen erakusten duten hitzak. Guztiak daude “Ejercicios Espirituales” izeneko liburuan argitaratuta eta orain dela 4 eta 5 mendeko liburuak dituzte!! 

loiola basilica cupula

 loiola basilika inaziotar bidea

 

 

 

 casa santa ignacio de loyola

 

Baina, Loiolak gordetzen duen sekretu handienetako bat, atzeko parke eta jardinak dira. 300 jesuita eta ikaslek erabili ohi zuten bere garaian espiritualtasuna berreskuratzeko paseoak eman eta ortu gisa. 1982an baina, Juan Pablo II.aren bisitarekin eraldatu eta jardin bihurtu zuten.

Batek jakin, Frantzizko Aita Santuak agian ezagutuko ditu paraje hauek, bera baita lehen aita santu jesuita. Edo agian, laster ikusiko dugu bertatik pasiatzen, bere garaian, besteentzako laguntza nola eman San Inaziok egin izan zuen modura.

 

 

jardines loyola

 

 

Besteentzako idaztea besteei laguntza emateko modu bezala ikusiko dute batzuk. Ez dut uste modu horretara San Inazioren altuerara inoiz iritsiko naizenik, baina gaur egindako bisitak barruak ukitu dizkit. Barrenera bidaia baten antzekoa izan da. Leher eginda nago eta banoa Arrupe Hoteleko ohe goxora lotara.

 

 

inaki sare loiolan

Esker mila Urola Turismo Bulegoan zeuden Oihana eta Maixari, beraien arreta ezin hobeagatik. Beti ere esku bat botatzeko prest eskualdean zerbait gehiago ikusi edo egin nahi izanez gero. 

Baita ere, Santutegiko Informazio Bulegoko Ainhoari, esperientzia honetarako beharrezkoak nituen baliabide guztiak eskeini zizkidalako. Eta nola ez Olatzi, basilika eta liburutegiko altxorrak erakutsi zizkidalako.

 

Iñaki Sare.

 

Ostirala, 07 Apirila 2017 11:14

ZUHATZ TABERNA

Ostirala, 07 Apirila 2017 11:09

LAGUN ONAK MB

Ostirala, 07 Apirila 2017 11:07

KORRALE

Ostirala, 07 Apirila 2017 11:06

JIM CLARK

Ostirala, 07 Apirila 2017 10:38

JUANTXO TXIKI TABERNA

Orrialdea 2-(e)tik 17-(e)ra
FaLang translation system by Faboba